Suruhanjaya Pilihan Raya pada dasarnya ditubuhkan untuk menjalankan pilihan raya yang bebas dan adil di Malaysia. Penubuhan Suruhanjaya Pilihan Raya dibuat di bawah Perkara 113 Perlembagaan Persekutuan. Kehendak supaya Suruhanjaya Pilihan Raya sepatutnya jujur, berwibawa dan tidak berpihak ("non partisan") telah dimasukkan dalam Perlembagaan oleh penggubal-penggubalnya pada tahun 1957.

Perlembagaan menubuhkan suatu Suruhanjaya Pilihan Raya yang bebas daripada Badan Eksekutif supaya Suruhanjaya tidak tertakhluk kepada apa-apa arahan badan Eksekutif tentang bagaimana hendak menjalankan sesuatu pilihan raya. Perlembagaan melalui Perkara 114 telah memberikan kuasa pelantikan ahli Suruhanjaya Pilihan Raya kepada Yang di-Pertuan Agong selepas berunding dengan Majlis Raja-Raja. Suruhanjaya terdiri daripada seorang pengerusi, timbalan pengerusi dan lima orang ahli lain. Dalam melantik mereka, Yang di-Pertuan Agong dikehendaki untuk mengambil kira peri mustahaknya diadakan suatu Suruhanjaya yang mendapat kepercayaan awam.

Untuk memastikan Suruhanjaya tidak boleh diganggu oleh Badan Eksekutif dalam penjalanan fungsinya, Perlembagaan juga telah memberikan jaminan jawatan ("security of tenure") kepada ahli Suruhanjaya. Kecuali sebagaiman yang diperuntukkan dalm Fasal (3) Perkara 114 Perlembagaan, seseorang ahli Suruhanjaya tidak boleh dipecat daripada jawatannya kecuali dengan cara yang sama dan mengikut alasan yang sama seperti seorang hakim Mahkamah Persekutuan. Mengikut Fasal (3) Perkara 114 tersebut, seseorang ahli Suruhanjaya akan hilang kelayakan secara automatik jika dia mencapai umum enam puluh lima tahun dan Yang di-Pertuan Agong boleh memecatnya daripada jawatannya jika dia-

(a) seorang bankrap belum lepas;
(b) melibatkan diri dalam apa-apa jawatan atau pekerjaan berbayar di luar tugas jawatannya; atau
(c) dia menjadi anggota mana-mana satu Majlis Parlimen atau Dewan Undangan sesuatu Negeri.

Selain itu, sebagai menjamin kebebasan ahli Suruhanjaya Pilihan Raya dalam menjalankan fungsinya, saraan ahli Suruhanjaya dipertanggungkan kepada Kumpulan Wang Disatukan dan diperuntukkan secara khusus melalui suatu Akta Parlimen iaitu Akta Suruhanjaya Pilihan Raya 1957. Dengan peruntukkan sedemikian, saraan ahli Suruhanjaya Pilihan Raya dikeluarkan daripada perbahasan tahunan dan kelulusan Parlimen. Saraan itu juga tidak boleh diubah sehingga menjejaskan mereka selepas pelantikan mereka.

Dari segi undang-undang pula, ahli Suruhanjaya Pilihan Raya diberikan perlindungan dalam apa-apa tindakan dan guaman yang dibawa terhadapnya atas apa-apa perbuatan yang dilakukan atau ditinggalkan daripada dilakukan olehnya semasa bertindak dalam melaksanakan jawatannya. Perlindungan dan keistimewaan yang diberikan oleh undang-undang adalah sama dengan perlindungan kepada seseorang Majistret semasa bertindak dalam melaksanakan jawatannya. Perkara ini jelas diperuntukkan dalam seksyen 6 Akta Suruhanjaya Pilihan Raya 1957.

[Petikan dari Berita SPR 1/2004]